Brunette sitting on the couch while therapist is taking notes in office1. Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie is een vorm van psychotherapie, gericht op het oplossen van concrete problemen of klachten.  Hierbij worden cognitieve en gedragstherapeutische uitgangspunten en methodes gecombineerd om gedachten, gevoelens en gedrag te veranderen.  De gedragstherapie gaat ervan uit dat gedrag aangeleerd is en dus ook kan afgeleerd worden.  De cognitieve therapie gaat ervan uit dat onze cognities (gedachten, beelden en overtuigingen) ons gedrag en onze stemming beïnvloeden.  De cognitieve gedragstherapie is relatief kortdurend, gestructureerd en doel- en probleemgericht.

De nadruk ligt in eerste instantie op het hier en nu en de concrete gebeurtenissen.  Het verleden komt slechts ter sprake als het nog een rol speelt in het heden. 

Voor welke problemen ?

De laatste jaren zijn er gespecialiseerde vormen van cognitieve gedragstherapie ontwikkeld voor talloze stoornissen, zoals :

  • depressie
  • angsten
  • verslaving
  • dwang
  • eetproblemen en gewichtstoornissen
  • posttraumatische stress
  • burnout
  • psychose
  • persoonlijkheidsstoornissen enz.

 

Hoe ziet de therapie eruit ?

De therapeut probeert samen met jou te achterhalen wat de klachten precies zijn en welke factoren ertoe bijdragen de klachten in stand te houden.  Als dat duidelijk is formuleer je met behulp van de therapeut concrete en haalbare doelstellingen.  Dan wordt er een stappenplan gemaakt, maar de doelstellingen worden meestal gerealiseerd door behulp van oefeningen binnen en buiten de therapie.

 

2. ACT ( acceptance, commitment, therapie

Deze betrekkelijk nieuwe gedragstherapeutische methode die gemakkelijk in combinatie gebruikt kan worden met de klassieke gedragstherapie, legt wel enkele andere accenten.

In ACT gaat men er vanuit dat het normale psychologische processen zijn die mensen in de problemen brengen en psychologisch lijden veroorzaken.  De functie van gedachten, gevoelens en herinneringen,  wordt belangrijker geacht dan de inhoud ervan.  De focus ligt op wat deze innerlijke verschijnselen teweeg brengen in de omgeving en in het leven van de cliënt.  De cliënten worden uitgenodigd om het gevecht tegen de innerlijke ervaringen te staken (acceptance) en zich te richten op wat werkelijk de moeite waard is in hun leven (commitment)

In ACT wordt ervaringsgericht gewerkt, wat een uitstekende methodiek uitmaakt om met jongeren en volwassenen, individueel, maar ook in groep, probleemoplossend, maar ook preventief te werken.
Het uiteindelijk doel van deze therapie is te komen tot psychologische flexibiliteit : aanwezig zijn in het hier en nu, je openstellen voor je gevoelens gedrag en gedachten en doen wat waardevol is.
ACT is toepasbaar bij

  • Alle fobieën
  • Depressie
  • Burn-out
  • Anorexia, obesitas,
  • Bedplassen, encopresis,
  • Dwangstoornissen
  • ADHD
  • Scheidingsangsten
  • Gedragsproblemen
  • Sociale moeilijkheden en gepest worden of pesten
  • Tics,  nerveuze gewoonten, trichotillomanie, schrijfkramp
  • Faalangst
  • Slaapproblemen
  • Onverwerkte rouw
  • Relatieproblemen
  • Opvoedingsproblemen, mediatie
  • Autisme
  • Verwerken van leerstoornissen
  • Kinderen met problemen binnen een echtscheiding

Het gaat telkens om kortdurende therapieën en is zowel bij jongeren als volwassenen inzetbaar.

 

3. EMDR ( Eye movement desensitisation ande reprocessing

We maken allemaal wel eens moeilijke dingen mee en de meeste negatieve gebeurtenissen kunnen we op eigen kracht verwerken. Wanneer we een ingrijpende of levensbedreigende gebeurtenis hebben meegemaakt, kan dit aanleiding zijn van hinderlijke symptomen of klachten in het heden of anticipaties  in de toekomst.

Hierbij gaat het vooral om last hebben van :

  1. Intrusies (nachtmerries, flashbacks, herbelevingen)
  2. Vermijding (zich sociaal terugtrekken, vermijden van bepaalde personen / plaatsen)
  3. Hyperarrousal (prikkelbaar, hyperactief, rusteloos)
  4. Allerlei uiteenlopende reacties en gedragsveranderingen (depressie, schuldgevoelens,
  5. middelenmisbruik, langdurig ziekteverzuim)

Wanneer er een duidelijk verband kan gelegd worden tussen de klachten / problemen die iemand heeft en één of meerdere ingrijpende, beschadigende ervaringen, kan EMDR ingezet worden als behandelmethode dus niet enkel bij een post-traumatische stressstoornis (PTSS).

EMDR neemt de blokkade weg zodat de traumatische gebeurtenis verwerkt kan worden en de negatieve, emotionele lading verdwijnt. Hierbij mag ook verwacht worden dat de klachten en symptomen in het heden vrijwel spontaan verdwijnen. Toekomstige confrontaties en uitdagingen worden in de therapie zorgvuldig voorbereid.
Het verleden wordt een herinnering en ingeschreven in de persoonlijke levensgeschiedenis. Het wordt dus steeds makkelijker om aan de oorspronkelijke traumatische gebeurtenis terug te denken.

EMDR wordt zowel bij jongeren als volwassenen toegepast.