Diagnose

Het diagnostisch proces bestaat uit gerichte observaties en gesprekken met de cliënt zelf. Indien nodig worden ook de ouders of partner betrokken om een completer beeld te krijgen van het functioneren, zowel nu als in de kindertijd. Daarnaast omvat het onderzoek een reeks neuropsychologische tests naar aandacht, een psychomotorisch onderzoek en een evaluatie van de concentratie. Dit alles wordt aangevuld met een neurologisch onderzoek.

Om een diagnose te stellen baseren we ons op de kenmerken van ADHD volgens de criteria van de DSM-V (internationaal classificatiesysteem voor diagnosticering)

Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (volgens DSM-V)

Aandachtstekort
Voor dit criterium dienen zes (of meer) van de volgende symptomen van aandachtstekort aanwezig te zijn gedurende ten minste zes maanden en dit in een mate die onaangepast is en niet past bij het ontwikkelingsniveau van het kind of de jongere :

/ Slaagt er vaak niet in voldoende aandacht te geven aan details of maakt achteloos fouten in schoolwerk, werk of bij andere activiteiten
/ Heeft vaak moeite de aandacht bij taken of spel te houden
/ Lijkt vaak niet te luisteren als hij/zij direct aangesproken wordt
/ Volgt vaak aanwijzingen niet op en slaagt er vaak niet in schoolwerk, karweitjes af te maken of verplichtingen op het werk na te komen (niet het gevolg van oppositioneel gedrag of van het onvermogen om aanwijzingen te begrijpen)
/ Heeft vaak moeite met het organiseren van taken en activiteiten
/ Vermijdt vaak, heeft een afkeer van of is onwillig zich bezig te houden met taken die een
aanhoudende aandacht (langdurige geestelijke inspanning) vereisen (zoals school- of huiswerk)
/ Raakt vaak dingen kwijt die nodig zijn voor taken of bezigheden (bijvoorbeeld, boeken of gereedschap)
/ Wordt vaak gemakkelijk afgeleid door uitwendige prikkels
/ Is vaak vergeetachtig in zijn doen en laten (bij dagelijkse bezigheden)

Hyperactiviteit-impulsiviteit
Voor dit criterium dienen zes (of meer) van de volgende symptomen van aandachtstekort aanwezig te zijn gedurende ten minste zes maanden en dit in een mate die onaangepast is en niet past bij het ontwikkelingsniveau :

Hyperactiviteit
/ Zit vaak met de handen te friemelen, met de voeten te schuiven en op zijn stoel te wiebelen
/ Staat zo maar op, terwijl verwacht wordt te blijven zitten
/ Een aanhoudend gevoel van innerlijke gejaagdheid of rusteloosheid die moeilijk te onderdrukken is
/ Heeft vaak moeite rustig mee te spelen of aan vrijetijdsactiviteiten deel te nemen
/ Is vaak “in de weer” of “draaft maar door”
/ Praat vaak aan een stuk door

Impulsiviteit
/ Gooit het antwoord er vaak al uit voor de vraag helemaal is gesteld
/ Kan dikwijls niet op zijn beurt wachten, in een winkel, bij sport of spel of in groepssituaties
/ Verstoort vaak bezigheden van anderen of dringt zich op

Bijkomende criteria zijn:

/ De ADHD is niet later dan op de leeftijd van zeven jaar begonnen
/ De symptomen treden in twee of meer situaties op (bv. thuis, op school, op het werk of de sportvereniging)
/ De stoornis veroorzaakt leed en beperking in het sociale, schoolse of beroepsmatige functioneren
/ Er is geen sprake van een zwaarder diagnose zoals pervasieve ontwikkelingsstoornis, psychose of manie (Koster van Goos, 1998).

Over de criteria en de bijkomende criteria zijn thans in wetenschappelijke kring vele discussies gaande, omdat er ook bijvoorbeeld mensen zijn waarbij de symptomen na het zevende jaar begonnen zijn.

Iedereen bij wie een vermoeden bestaat van ADHD of ADD heeft recht op een grondig, multidisciplinair diagnostisch onderzoek. Vanaf de leeftijd van 16 jaar kun je hiervoor terecht bij ons gespecialiseerde volwassenenteam.

Bij Triangel wordt dit onderzoek uitgevoerd door een team van experts, bestaande uit een psychiater of neuroloog en een psycholoog. Indien nodig kan er aanvullend beroep worden gedaan op een ergotherapeut of coach voor gericht advies rond organisatie en planning in het dagelijks leven, tijdens de studie of op de werkvloer.

Hoe verloopt het onderzoek ?

Een aanvraag voor een onderzoek doet u best telefonisch. We maken een afspraak voor een eerste gesprek nl. de intake. We bevragen de voorgeschiedenis, de vroegontwikkeling en de huidige symptomen die aanleiding zijn tot verder onderzoek en bij volwassenen wordt eveneens de beroepsloopbaan bevraagd.

Observatiegegevens van school of CLB zijn steeds welkom. Komen er tijdens het intake gesprek voldoende argumenten naar voor om over te gaan tot een onderzoek naar de aanwezigheid van ADHD of ADD, dan starten we een onderzoek op. In sommige gevallen is de aanmeldingsklacht minder duidelijk en is het noodzakelijk andere psychische of ontwikkelingsproblematieken uit te sluiten.

In de meeste gevallen zijn volgende onderzoeken noodzakelijk :

/ Concentratieonderzoek : Binnen Triangel werd een testbatterij samengesteld die op een leeftijdsadequate wijze gegevens verzamelt over de diverse aspecten van concentratievaardigheid, geheugen en taakspanning.
/ Intelligentieonderzoek : We gaan na over welke cognitieve vaardigheden het kind beschikt, of er een discrepantie is tussen het verbale en performale deel van de intelligentie. Tevens zijn de observatiegegevens belangrijk.
/ Neurologisch onderzoek : Door de neuroloog worden een aantal testen uitgevoerd die noodzakelijk zijn om tot een waardevolle diagnose te komen en die tevens noodzakelijk zijn om een aantal andere problematieken uit te sluiten.
/ Aan de ouders en de school worden vragenlijsten meegegeven.
/ In sommige gevallen wordt een motorisch onderzoek geadviseerd, zeker wanneer er psychomotorische of ruimtelijke problemen werden gesignaleerd.
/ Een logopedisch onderzoek bij wordt ingezet wanneer subtiele taalverwerkingsproblemen, woordvinding- of communicatiestoornissen aanwezig zijn
/ Wanneer alle onderzoeken werden uitgevoerd volgt een MDO* (multidisciplinair overleg) waarin de betrokken onderzoekers de verkregen informatie naast elkaar leggen en vergelijken.
Vervolgens wordt u uitgenodigd voor een eindbespreking waarin een eventuele diagnose wordt meegedeeld en krijgt u adviezen rond opvang, verdere begeleiding, schoolkeuze, enz.
/ Het verslag van het onderzoek wordt u bezorgd per post, na afloop van het gehele onderzoekstraject.

U krijgt binnen Triangel een ‘aanspreekpersoon’, dat is degene die verantwoordelijk is voor uw dossier, betrokken is bij het onderzoek en het MDO (multidisciplinair overleg) voorzit. In de meeste gevallen is dit een volwassenenpsycholoog. Bij haar/hem kan u nadien ook terecht met uw vragen naar verdere begeleiding.

Voor jongeren ouder dan 16 jaar worden leeftijdsadequate tests gebruikt. Dit houdt in dat de testafname op lager schoolniveau of secundair of volwassen niveau verschillend is.

Het eindverslag wordt verstuurd aan de ouders. Mits ouderlijke toestemming kan het verslag ook verstuurd worden naar de school, het CLB, de huisarts en de verwijsinstantie.

*MDO : betekent multidisciplinair overleg. Nadat alle onderzoeken, noodzakelijk om tot een diagnose te komen, doorliep, wordt er een datum vastgelegd voor een MDO. Hierop zijn alle personen aanwezig die bij dit onderzoek betrokken waren. De testresultaten worden overlopen en er wordt na overleg al dan niet een diagnose gesteld. Dan pas wordt het verslag gefinaliseerd en kan u uitgenodigd worden voor een eindbespreking.

Eens de diagnose gesteld werd, kan men leren ermee om te gaan, het te aanvaarden en te begrijpen. Ondersteuning en begeleiding zijn daarbij erg belangrijk.
Bij Triangel kan je, in samenspraak met de therapeuten, opteren voor drie mogelijke interventies of een combinatie ervan.

Medicatie

Er is nog geen geneesmiddel of andere behandeling die ADHD geneest. Wel kunnen geneesmiddelen de symptomen verminderen.

Diverse onderzoeken toonden aan dat de geobserveerde veranderingen bij sommigen aanzienlijk zijn: minder hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratiezwakte met een afname van de fysieke en verbale agressie en een verbeterde taakspanning. Doch ook met eventuele bijwerkingen dient rekening te worden gehouden bij de beslissing om medicatie te nemen. Medicatie wordt vooral gebruikt bij kinderen en dan meestal om het hyperactieve gedrag onder controle te krijgen. Voor volwassenen met AD(H)D worden meestal alternatieven gezocht. De effectiviteit van medicatie kan echter variëren tussen individuen en dient telkens uitvoerig besproken te worden met de arts.

Psychotherapie (vaak cognitieve gedragstherapie)

Bij volwassenen wordt er samen met de cliënt gezocht naar de uitlokkende factoren van het onaangepast gedrag, indien dit aanwezig is. Er wordt dan gezocht naar manieren om deze onder controle te houden. Verder worden er een reeks tips aangeboden rond het omgaan met de symptomen. Er wordt samen met de cliënt gezocht naar manieren om AD(H)D in hun leven te kunnen integreren zonder dat dit een storende factor hoeft te zijn. Indien mogelijk wordt tevens de naaste omgeving hierbij betrokken zodat ook zij nieuwe inzichten verwerven rond de problematiek en hoe ermee om te gaan.

Voedingsondersteunende maatregelen

Steeds meer onderzoeken worden gepubliceerd die duidelijk aantonen dat, mits een aanpassing aan het dieet, er significante verbeteringen mogelijk zijn in de symptomen van ADHD. Volledig zal het hier niet mee opgelost zijn en het is zeker ook niet zo dat slechte voeding de oorzaak is van AD(H)D. Het is echter een factor die de aanwezige symptomen kan aanwakkeren en verergeren. Er wordt, indien gewenst, samen met de cliënt gekeken naar de voedingsgewoontes en er wordt overlegd op welke manier bepaalde aspecten kunnen worden aangepast.

Coaching

Na de diagnose biedt coaching voor de cliënt, de partner en het gezin praktische handvatten om nieuwe inzichten te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Individuele sessies versterken de eigen regie en executieve functies, terwijl partner- of gezinsbegeleiding focust op wederzijds begrip en effectieve communicatie. Door gezamenlijk patronen te herkennen en de organisatie van het dagelijks leven te optimaliseren, ontstaat er opnieuw balans en rust in de leefomgeving.

Neem gerust contact voor meer info of een afspraak.