Autisme Jongeren / Volwassenen

Autismespectrumstoornis (ASS) wordt beschouwd als een pervasieve ontwikkelingsstoornis (het dringt door in verschillende levensdomeinen) met een neurologische oorzaak. Bij volwassenen uit de verstoorde ontwikkeling zich met name op de volgende vlakken, ook wel de autisme-triade genoemd:

/ Sociaal contact: de sociale wederkerigheid
Volwassenen met autisme kunnen grote moeite ervaren in de omgang met anderen. Sociale regels zijn contextafhankelijk en vaak “onzichtbaar”, wat het lastig maakt om ze correct te interpreteren. Bovendien is zowel het inzicht in wat anderen voelen en denken als het doorzien van complexe sociale situaties (zoals op de werkvloer of in relaties) vaak beperkt. Hierdoor krijgen zij onterecht labels opgeplakt als: koppig, onbeleefd, excentriek, egoïstisch of wereldvreemd.

/ Verbale en non-verbale communicatie
Taal wordt door volwassenen met ASS vaak letterlijk begrepen, waardoor sarcasme of beeldspraak gemist kan worden. Gelaatsuitdrukkingen, lichaamstaal en subtiele sociale aanwijzingen worden vaak moeizaam of niet herkend. Ook het abstracte denken en het aanvoelen van ongeschreven communicatieregels is voor hen vaak een uitdaging.

/ Verbeeldingsvermogen
Een beperkt verbeeldingsvermogen betekent dat men moeite heeft zich een voorstelling te maken van zaken die niet aanwezig zijn of om betekenis te verlenen aan onbekende scenario’s. Dit kan zich uiten in een gebrek aan invoelingsvermogen (empathie voor de belevingswereld van de ander), maar ook in een overdaad aan fantasie waarin men kan vastlopen.

Beperkt repertoire van interesses en activiteiten
Naast de triade is er vaak sprake van een specifieke focus. Volwassenen met ASS hebben vaak een intense belangstelling voor specifieke objecten, complexe onderwerpen of strikte routines.

/ Starheid: Aanpassen aan nieuwe situaties of onverwachte veranderingen in de planning is vaak zeer belastend.

/ Detailfocus: De wereld wordt op een gefragmenteerde manier waargenomen. Door de focus op (schijnbaar onbelangrijke) details wordt het grotere geheel vaak gemist, wat leidt tot een andere betekenisverlening dan bij neurotypische personen.

Kenmerken en Diagnose
Hoewel de verschijnselen in de vroege jeugd ontstaan, worden ze bij volwassenen vaak gemaskeerd. Hoe intelligenter de persoon, hoe meer hij of zij (onbewust) heeft geleerd de stoornis te compenseren en camoufleren.

/ Uitschieters: In het functioneren zien we vaak grote contrasten: uitmuntende vaardigheden op technisch of analytisch vlak, tegenover grote uitdagingen op het gebied van sociaal inzicht of zelfredzaamheid.

/ Spectrum: De ernst en verschijningsvorm verschillen per individu. Kenmerken manifesteren zich niet bij iedereen op dezelfde manier of in dezelfde mate.

/ Diversiteit: De stoornis komt voor op alle intelligentieniveaus en wordt vaker gediagnosticeerd bij mannen, hoewel de herkenning bij vrouwen toeneemt.

Deze verschijnselen worden meestal zichtbaar voor het derde levensjaar.

Autisme uit zich op enorm veel verschillende manieren. En hoe ouder – of hoe intelligenter – iemand met autisme is, hoe meer hij vaak geleerd heeft de stoornis (onbewust) te compenseren en camoufleren.

Qua niveau van functioneren zien we bij mensen met autisme vaak uitschieters, zowel naar boven (bv. op het gebied van getallen of techniek) als naar beneden (bv. sociaal inzicht of aanpassingsvermogen).

Autistische stoornissen vormen een spectrum van aandoeningen die per individu en per leeftijd kunnen verschillen in ernst en verschijningsvorm. De kenmerken hoeven zich niet altijd op alle fronten (direct) te manifesteren.

De stoornis komt voor bij mensen met uiteenlopende niveaus van verstandelijk functioneren, van diep zwakzinnig tot hoog intelligent en komt aanzienlijk meer voor bij jongens/mannen dan bij meisjes/vrouwen.

Personen met een ‘Autistische stoornis’ worden wereldwijd geclassificeerd binnen de diagnostische categorie PDD (Pervasive Developmental Disorder), zoals in de DSM V.

Elke jongere en elke volwassene bij wie het vermoeden bestaat van een stoornis binnen dit spectrum, heeft recht op een uitgebreid, multidisciplinair diagnostisch onderzoek. Bij Triangel gebeurt dit door een team dat bestaat uit een psychiater, een psycholoog, auti-coach, logopedist, psychomotorisch therapeut.

De diagnosestelling wordt voorafgegaan door een uitgebreide *anamnese. Bij volwassenen vergaren we informatie a.d.h.v. een gesprek met de betrokkene zelf en het scoren van diverse vragen- en observatielijsten. Een onderzoek naar de motorische ontwikkeling, een intelligentie- en taalonderzoek (en een onderzoek naar de schoolse vaardigheden) bezorgt ons de nodige aanvullende informatie.

Triangel is gespecialiseerd in onderzoek naar de aanwezigheid van een mogelijke autisme spectrum stoornis. Er kan tevens een differentiaaldiagnose* gesteld worden.

Diagnose

Hoe een traject opstarten?

Vanaf de leeftijd van 16 jaar komt je terecht bij onze volwassenenteam

Aanmeldingsredenen bij volwassenen zijn vaak:

/ aanhoudende sociale moeilijkheden

/ het gevoel “anders” te zijn zonder duidelijke verklaring

/ chronische overbelasting of burn-out

/ problemen op het werk ondanks voldoende capaciteiten

/ relationele spanningen

/ eerdere diagnoses (bv. angst, depressie, ADHD) waarbij twijfel bestaat over een onderliggende ASS

/ Zichzelf herkennen in een diagnose die gesteld werd bij kinderen

Hoe verloopt het onderzoek?

Een aanvraag voor een onderzoek doet u best telefonisch. We maken een afspraak voor een eerste gesprek nl. de intake. We bevragen uw voorgeschiedenis, de huidige symptomen die aanleiding zijn tot verder onderzoek. Bij volwassenen wordt aandacht besteed aan het functioneren op beroeps- en relationeel vlak.

Voor jongeren zijn observatiegegevens van school of CLB zijn steeds welkom. Komen er tijdens het intakegesprek voldoende argumenten naar voor om over te gaan tot een onderzoek naar de aanwezigheid van een autisme spectrumstoornis, dan starten we een onderzoek. In sommige gevallen is de aanmeldingsklacht minder duidelijk en is het noodzakelijk andere psychische of ontwikkelingsproblematieken uit te sluiten.

In de meeste gevallen zijn volgende onderzoeken noodzakelijk :

/ psychologisch onderzoek : Dit onderzoek peilt naar de aanwezigheid van triade kenmerken (kenmerken van problemen bij sociaal contact, communicatie en verbeelding)
Intelligentieonderzoek : We gaan na over welke cognitieve vaardigheden het kind beschikt, of er een discrepantie is tussen het verbale en performale deel van de intelligentie en wat de krachten en minder sterke punten zijn. Tevens zijn de observatiegegevens belangrijk.

/ Psychiatrisch onderzoek: de kinderpsychiater onderzoekt het kind individueel en heeft tevens een gesprek met de ouders. Er wordt een uitgebreide ontwikkelingsanamnese afgenomen.
Aan de ouders en de school (kinderen) ofwel aan uzelf en uw partner (volwassenen) worden vragenlijsten meegegeven.

Wanneer alle onderzoeken werden uitgevoerd volgt een MDO* (multidisciplinair overleg) waarbij de verschillende onderzoekers hun gegevens en bevindingen samen leggen.
Vervolgens wordt u uitgenodigd voor een eindbespreking waarin een eventuele diagnose wordt meegedeeld en krijgt u adviezen rond opvang, verdere begeleiding, enz.
Het verslag van het onderzoek wordt u bezorgd per post, na afloop van het gehele onderzoekstraject.

Woordverklaring

MDO : Betekent multidisciplinair overleg. Nadat uw kind alle onderzoeken, noodzakelijk om tot een diagnose te komen, doorliep ,wordt er een datum vastgelegd voor een MDO. Hierop zijn alle personen aanwezig die bij dit onderzoek betrokken waren. De testresultaten worden overlopen en er wordt na overleg al dan niet een diagnose gesteld. Dan pas wordt het verslag gefinaliseerd en kan u uitgenodigd worden voor een eindbespreking.

Differentiaaldiagnose : Het stellen van een diagnose door het afwegen van de waargenomen verschijnselen tegen die van verschillende bekende ziektebeelden. Vaststellen van een aandoening, ziekte of klacht door uitsluiting van andere mogelijke aandoeningen op grond van de bevindingen uit de anamnese en het onderzoek.

Ontwikkelingsanamnese : Volledig verloop van de ontwikkeling vanaf de geboorte tot nu, met aandacht voor alle ontwikkelingsaspecten zowel sociaal, cognitief als emotioneel.

Behandeling

Individuele begeleiding door een auti-coach/psycholoog

Een diagnose ASS is vaak een kantelpunt dat rust kan brengen, maar ook veel nieuwe vragen oproept. Individuele begeleiding door een gespecialiseerde auti-coach of psycholoog helpt jongeren en volwassenen om deze nieuwe realiteit te vertalen naar hun eigen dagelijks leven. Het doel is niet om het autisme te ‘veranderen’, maar om een persoonlijke gebruiksaanwijzing te schrijven. We kijken naar patronen uit het verleden, leren overprikkeling tijdig herkennen en zoeken naar een balans waarin je niet langer hoeft te overleven door je voortdurend aan te passen, maar kunt leven vanuit je eigen kracht.

Deze zoektocht hoef je niet alleen te doorlopen, en dat geldt ook voor je omgeving. ASS heb je namelijk nooit alleen; het kleurt de dynamiek binnen een gezin of een relatie. Daarom richt de begeleiding zich desgewenst ook op partners en gezinsleden. Door samen te werken aan begrip en effectieve communicatie, ontstaat er ruimte voor erkenning en een nieuwe manier van verbinding. Zo bouwen we aan een fundament van rust en wederzijds respect, waarin zowel de persoon met de diagnose als de naasten weer toekomstperspectief vinden.

Neem gerust contact voor meer info of een afspraak.